प्यूठान । बुटवल पावर कम्पनी (बीपीसी) ले प्यूठानको दरिमचौरमा ५० किलोवाट क्षमताको ‘हरित हाइड्रोजन पाइलट परियोजना’ को सफल शुभारम्भ गरेको छ। झिमरुक जलविद्युत आयोजनाको परिसरमा स्थापित यो परियोजना नेपालमा स्वच्छ ऊर्जा अन्वेषणका लागि एक महत्वपूर्ण पाइला मानिएको छ।
परियोजनाका मुख्य विशेषताहरू:
-
प्रविधि: नवीकरणीय जलविद्युत ऊर्जा प्रयोग गरी विद्युत् अपघटन (Electrolysis) मार्फत ९९.९९ प्रतिशत शुद्ध हाइड्रोजन उत्पादन गरिन्छ।
-
क्षमता: यसमा ५० किलोवाटको क्षारीय (Alkaline) इलेक्ट्रोलाइजर प्रणाली जडान गरिएको छ। उत्पादित हाइड्रोजनलाई १५० बार प्रेसरमा सिलिण्डरमा भण्डारण गरिन्छ।
-
सहयोग: यो परियोजना विश्व बैंकको प्राविधिक सहयोग र बेलायत सरकार (FCDO) को आर्थिक सहयोगमा कार्यान्वयन गरिएको हो। चीनको ‘CPU Hydrogen Power Technology’ ले यसको निर्माण (EPC) गरेको हो।
-
सञ्चालन: यो प्लान्ट सन् २०२६ अप्रिल १३ देखि नै सफलतापूर्वक सञ्चालनमा आइसकेको छ।
महत्व र उद्देश्य:
हरित हाइड्रोजनले यातायात, उद्योग र मल उत्पादन जस्ता क्षेत्रमा कार्बन उत्सर्जन घटाउन सहयोग पुर्याउनेछ। बीपीसीले यस पाइलट परियोजनाबाट प्राप्त अनुभवलाई भविष्यमा व्यावसायिक उत्पादन, सुरक्षा मापदण्ड र नीतिगत निर्णयहरूका लागि आधार बनाउने बताएको छ।
उद्घाटन समारोहमा लुम्बिनी प्रदेशका सांसद, ऊर्जा मन्त्रालयका प्रतिनिधि, विश्व बैंक, एफसीडीओ र स्थानीय सरोकारवालाहरूको उपस्थिति रहेको थियो। जलविद्युतमा प्रचुर सम्भावना भएको नेपालले अतिरिक्त बिजुलीलाई हाइड्रोजनमा रूपान्तरण गरी औद्योगिक र व्यावसायिक प्रयोजनमा ल्याउने लक्ष्य राखेको छ।
